İ’RAB
HAREKE-İ MAHZA ( İKİ KISIMDIR )
TAM İ’RAB OLUR: Halet-i raf-ı “zamme” halet-i nasb-ı “fetha” halet-i cerri “kesre” ile dir.. Bu da müfret munsarıf ve cemi mükesser munsarıfların i’rabıdır.
NAKIS İ’RAB OLUR: ( İKİ KISIMDIR )
1-) Halet-i raf-ı “zamme” halet-i nasb-ı ve halet-i cerri “fetha” ile dir.. Bu da gayr-ı munsarıfların i’rabıdır.
2-) Halet-i raf-ı “zamme” halet-i nasb-ı ve halet-i cerri “kesre” ile dir.. Bu da cemi müennes salimlerin i’rabıdır.
HURUF-U MAHZA ( İKİ KISIMDIR )
TAM İ’RAB OLUR: Halet-i raf-ı “vav” halet-i nasb-ı “ elif ” helat-i cerri “ye” ile dir.. Bu da esma-i sitte-i mu’tellenin i’rabıdır.
NAKIS İ’RAB OLUR: ( İKİ KISIMDIR )
1-) Halet-i raf-ı “vav” halet-i nasb-ı ve halet-i cerri “ye” ile dir.. Buda Cemii müzekker salim
( اُؤلُو ) kelimesi ve ( عِشْرُونَ ) ve kardeşlerinin i’rabıdır.
2-) Halet-i raf-ı “elif ” halet-i nasb-ı ve halet-i cerri “ye” ile dir.. Tesniyelerin ( اِثْنَانِ ) ve ( كِلاَ ) kelimelerinin i’rabıdır.
HAREKE MEAL-HAZİF
TAM İ’RAB OLUR ( İKİ KISIMDIR )
1-) Halet-i raf-ı “zamme” halet-i nasb-ı “fetha” halet-i cezmi “harekenin hazfi” ile dir.. Bu da ahir harfi sahih olduğu halde ahirine zamir bitişmeyen fiğli muzarinin i’rabıdır.
2-) Halet-i raf-ı “zamme” halet-i nasb-ı “fetha” helat-i cezmi “ahirinin hazfi” ile dir.. Bu da ahir harfi illet olduğu halde ahirine zamir bitişmeyen fiil-i muzarinin i’rabıdır.
HURUF MEAL-HAZİF
NAKIS İ’RAB OLUR: Halet-i raf-ı “nûn” halet-i nasb-ı ve cezmi “nûn”un hazfi ile dir. Bu da cemi müennes nunu nun gayri zamir bitişen fiil-i muzarinin i’rabıdır.
Lafzî: Eğer i’rab lafızda zahir olursa
Takdîrî: Eğer i’rab lafızda zahir olmayıp takdir edilirse.
Mahallî: Eğer i’rab lafızda zahir olmayıp takdir edilmezse.
evet güzelmiş Allah razı olsun...